
Биотехнология кафедрасының зерттеуші-профессоры, Биология және биотехнология мәселелері ҒЗИ жетекші ғылыми қызметкері
Садвакасова Асемгуль Калыйкумаровна
Биология ғылымдарының кандидаты, профессор
Түйіндеме
Жұмыс тәжірибесі
| 2024 жылдан қазіргі уақытқа дейін | әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті Биология және биотехнология факультетінің Биотехнология кафедрасының зерттеуші-профессоры. |
| 2017 жылдан қазіргі уақытқа дейін | әл-Фараби атындағы ҚазҰУ Биология және биотехнология мәселелері ғылыми-зерттеу институтының жетекші ғылыми қызметкері. |
| 2020–2024 жж. | әл-Фараби атындағы ҚазҰУ Биология және биотехнология факультеті деканының ғылыми-инновациялық қызмет және халықаралық ынтымақтастық жөніндегі орынбасары; Биотехнология кафедрасының доценті. |
| 2018–2020 жж. | әл-Фараби атындағы ҚазҰУ Биотехнология кафедрасының доценті. |
| 2015–2017 жж. | әл-Фараби атындағы ҚазҰУ Биотехнология кафедрасының доцент міндетін атқарушы. |
| 2012 жылдан бастап | әл-Фараби атындағы ҚазҰУ Биотехнология кафедрасының аға оқытушысы. |
| 2007–2016 жж. | әл-Фараби атындағы ҚазҰУ ғылыми-зерттеу бөлімшесінің аға ғылыми қызметкері. |
| 2006–2009 жж. | әл-Фараби атындағы ҚазҰУ Микробиология кафедрасының оқытушысы. |
| 2003–2006 жж. | Ғылыми-зерттеу институтының кіші ғылыми қызметкері. |
| 2001–2003 жж. | әл-Фараби атындағы ҚазҰУ Микробиология кафедрасының зертханашысы, I санатты маманы. |
Білімі
| 1997–2001 жж. | Жоғары білім, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің Биология факультеті. |
| 2001–2003 жж. | әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің Биология факультетінде магистратура. |
| 2003–2006 жж. | әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің Биология факультетінде «Биотехнология» мамандығы бойынша аспирантура. |
| 2006 ж. | «Экобиотехнологияда қолдану үшін кадмийге төзімді Chlamydomonas reinhardtii мутантты штамдарын алу» тақырыбында кандидаттық диссертация қорғалды. Қорғау күні – 2006 жылғы 28 маусым. Биология ғылымдарының кандидаты ғылыми дәрежесі берілді. |
| 2017 ж. | Қауымдастырылған профессор (доцент) ғылыми атағы берілді. |
| 2023 ж. | Профессор ғылыми атағы берілді. |
| 2025 ж. | Зерттеуші-профессор атағы берілді. |
Біліктілікті арттыру курстары және тағылымдамалар
| 2021 ж. | Belt and Road Young Talent Program халықаралық бағдарламасының стипендиаты. Tianjin SynBio бағдарламасы аясында Tianjin Institute of Industrial Biotechnology, Chinese Academy of Sciences (TIB CAS), Тяньцзинь, ҚХР ұйымымен синтетикалық биология, биотыңайтқыштар және биопестицидтер саласында бірлескен зерттеулер жүргізуге қолдау алынды. |
| 2023 ж. | Тяньцзинь қаласына, ҚХР ғылыми іссапар. Tianjin Institute of Industrial Biotechnology, Chinese Academy of Sciences (TIB CAS), National Innovation Center for Synthetic Biotechnology, ANSO және COMSATS қатысуымен өткен Биоиндустриядағы инновациялар мен даму жөніндегі халықаралық форумға қатысты. Фототрофты микроорганизмдердің биотехнологиялық әлеуеті тақырыбында баяндама жасады. |
| 2024 жылғы 16–19 қыркүйек | COMSATS және International Centre for Genetic Engineering and Biotechnology (ICGEB) бірлесіп, COMSATS University Islamabad, Исламабад, Пәкістан базасында ұйымдастырған «Metagenomic Approach to Viral Disease Surveillance» халықаралық ғылыми-практикалық семинарына қатысты. |
| 2021–2025 жж. | Tianjin Institute of Industrial Biotechnology, Chinese Academy of Sciences (TIB CAS), ҚХР ұйымымен бірлесіп жүзеге асырылған «R&D and Application of Bio-fertiliser and Bio-pesticide» жобасы аясындағы халықаралық ғылыми-зерттеу қызметі. |
| 2024–2026 жж. | Tianjin Institute of Industrial Biotechnology, Chinese Academy of Sciences (TIB CAS), ҚХР ұйымымен бірлесіп Sino-Kazakh Joint Research Centre for Agricultural Synthetic Microbiome Technology орталығын құру аясындағы ғылыми ынтымақтастық және тәжірибе алмасу. Негізгі бағыттары: синтетикалық микробиология, агробиотехнология, микробиомдық технологиялар, биотыңайтқыштар және биопестицидтер. |
Ғылыми және кәсіби қауымдастықтарға мүшелігі
А.К. Садвакасова Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылыми кеңесінің «Агроөнеркәсіптік кешеннің тұрақты дамуы және ауыл шаруашылығы өнімдерінің қауіпсіздігі» басым бағыты бойынша мүшесі болып табылады. Сонымен қатар Қазақстан Республикасы Ұлттық мемлекеттік ғылыми-техникалық сараптама орталығының сарапшысы ретінде ғылыми жобалар мен есептерді сараптамалық бағалауға қатысады.
2021 жылғы 14 сәуірден бастап COMSATS Біріккен өнеркәсіптік биотехнология орталығының – COMSATS Joint Center for Industrial Biotechnology (CCIB) – Техникалық консультативтік комитетінің мүшесі.
2021 жылы Belt and Road Young Talent Program халықаралық бағдарламасының стипендиаты атанып, синтетикалық биология және агробиотехнология саласындағы бірлескен қазақстан-қытай зерттеулерін дамытуға бағытталған Tianjin SynBio бағдарламасы шеңберіндегі ғылыми жобаға қаржылық қолдау алды.
Ғылыми мектебі
А.К. Садвакасова әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-да қалыптасқан «Фототрофты микроорганизмдер, оларды биотехнология мен биоэнергетикада қолдану» бағыты бойынша ғылыми мектептің жетекші өкілдері мен жалғастырушыларының бірі болып табылады. Оның ғылыми қызметі микробалдырлар мен цианобактерияларды іргелі және қолданбалы зерттеумен, перспективалы штамдарды сұрыптау және селекциялаумен, экологиялық биотехнологиямен, ластанған экожүйелерді биоремедиациялаумен, биоотын өндірумен, сондай-ақ ауыл шаруашылығына арналған биотыңайтқыштар, биопестицидтер және синтетикалық микробтық консорциумдар әзірлеумен байланысты.
Соңғы жылдары зерттеулердің негізгі бағыттарының бірі ауыл шаруашылығы дақылдарының төзімділігі мен өнімділігін арттыруға қабілетті альго-бактериялық және синтетикалық микробтық қауымдастықтарды құруға, сондай-ақ ауыл шаруашылығы өндірісін экологияландыруға бағытталған микробиомдық технологияларды әзірлеуге негізделген.
А.К. Садвакасова ғылыми кадрлар даярлауға, магистранттар мен докторанттардың ғылыми-зерттеу жұмыстарына жетекшілік етуге, сондай-ақ фототрофты және ауыл шаруашылығы биотехнологиясы саласындағы халықаралық ғылыми ынтымақтастықты дамытуға белсенді қатысады.
Жобалардың жетекшісі (гранттық қаржыландыру)
• 2015-2017 жж. А.К. Садвакасова «Биоотын, биотыңайтқыштар және биологиялық белсенді заттар алуға перспективалы фототрофты микроорганизмдердің коллекциялық дақылдарын толықтыру, сақтау, аттестаттау және деректер банкін құру» жобасының жетекшісі болды, мемлекеттік тіркеу № 015РК00290.
• 2018-2020 жж. AP05131743 «Фототрофты микроорганизмдерді пайдалана отырып, ластанған су экожүйелерінің жай-күйін биомониторингтеу және болжау технологиясының ғылыми-әдістемелік негіздерін әзірлеу» жобасына жетекшілік етті.
• 2020-2022 жж. AP08052402 «Азотфиксациялаушы цианобактериялар негізінде биотыңайтқыш алу технологиясын әзірлеу» жобасының жетекшісі болды.
• 2021-2023 жж. AP09260077 «Сұйық отын – биобутанол алу үшін отандық микробалдырлар коллекциясының биотехнологиялық әлеуетін зерттеу» жобасына жетекшілік етті.
• 2024-2026 жж. AP23488028 «Ауыл шаруашылығы өсімдіктерінің төзімділігін арттыруды және өнімділігін жоғарылатуды қамтамасыз ететін альгобактериялық биопрепараттарды алу және сынау технологиясын әзірлеу» жобасының жетекшісі.
Халықаралық жобалардың жетекшісі
• 2021-2025 жж. – R&D and Application of Bio-fertiliser and Bio-pesticide – Tianjin Synthetic Biotechnology Innovation Capacity Enhancement Initiative қолдауымен Тяньцзинь қаласында (ҚХР) іске асырылған биотыңайтқыштар мен биопестицидтерді әзірлеу және енгізу жөніндегі халықаралық ғылыми-зерттеу жобасы. Жоба тұрақты ауыл шаруашылығына арналған синтетикалық микробтық жүйелер мен биологиялық препараттарды әзірлеуге бағытталды.
• 2024-2026 жж. – Construction of the Sino-Kazakh Joint Research Centre for Agricultural Synthetic Microbiome Technology – Tianjin Science and Technology Programme қолдауымен Tianjin Institute of Industrial Biotechnology, Chinese Academy of Sciences (TIB CAS) базасында ауыл шаруашылығындағы синтетикалық микробиом технологиялары бойынша Қытай-Қазақстан бірлескен зерттеу орталығын құруға бағытталған халықаралық жоба.
Жарияланым белсенділігі
А.К. Садвакасова 90-нан астам ғылыми жарияланымның авторы және бірлескен авторы. Олардың 50-ден астамы Scopus және Web of Science халықаралық дерекқорларында индекстелетін ғылыми журналдарда жарияланған. Сонымен қатар 7 патент пен 6 оқу басылымының авторы және бірлескен авторы.
Ғылыми еңбектері Renewable and Sustainable Energy Reviews, Environmental Research, Algal Research, Bioresource Technology, International Journal of Hydrogen Energy, Journal of Applied Phycology, World Journal of Microbiology and Biotechnology, Cells, Plants және Critical Reviews in Plant Sciences сияқты жетекші халықаралық журналдарда жарияланған.
Соңғы жылдардағы негізгі ғылыми жарияланым бағыттарына цианобактерияларды пайдалана отырып биосутек өндіру, альго- және цианобактериялық биотыңайтқыштарды әзірлеу, синтетикалық микробтық консорциумдар құру, ластанған экожүйелерді биоремедиациялау, микробалдырлардан биоотын алу, ауыл шаруашылығы өсімдіктерінің стресске төзімділігін арттыру үшін фототрофты микроорганизмдерді пайдалану және тұрақты ауыл шаруашылығында метагеномдық тәсілдерді қолдану жатады.
Ұсынылған CV деректері бойынша: Scopus h-index – 21, дәйексөздер саны – 1065; Scopus Author ID – 55978114100.
ORCID: 0000-0003-1456-5320.
Халықаралық серіктестер
А.К. Садвакасова Қытай, Жапония, Ресей Федерациясы, Италия, Чехия, Малайзия, Әзербайжан және басқа да елдердің ғылыми-зерттеу ұйымдарымен халықаралық ғылыми ынтымақтастықты белсенді дамытып келеді. Бірлескен зерттеулер фототрофты микроорганизмдер, синтетикалық биология, микробтық консорциумдар, биоотын, биоремедиация және тұрақты ауыл шаруашылығы бағыттарына шоғырланған.
Негізгі халықаралық серіктестердің бірі – Tianjin Institute of Industrial Biotechnology, Chinese Academy of Sciences (TIB CAS, Тяньцзинь, ҚХР). Бірлескен зерттеулер синтетикалық микробтық қауымдастықтарды, биотыңайтқыштар мен биопестицидтерді әзірлеуге, сондай-ақ ауыл шаруашылығындағы синтетикалық микробиом технологияларын дамытуға бағытталған. Осы ынтымақтастық негізінде халықаралық жобалар іске асырылып, ауыл шаруашылығындағы синтетикалық микробиом технологиялары бойынша Қытай-Қазақстан бірлескен зерттеу орталығы құрылуда.
Халықаралық ынтымақтастықтың маңызды бағыттарының бірі – Northwestern Polytechnical University (NPU, Сиань, ҚХР) университетімен бірлескен ғылыми жұмыс. Бірлескен зерттеулер ауыл шаруашылығы және экологиялық биотехнология, микробтық технологиялар, биоремедиация, сондай-ақ агроэкожүйелердің тұрақтылығын арттыруға арналған биологиялық тәсілдерді әзірлеу мәселелерін қамтиды.
COMSATS халықаралық ұйымы аясында А.К. Садвакасова өнеркәсіптік биотехнология саласындағы ғылыми-техникалық ынтымақтастыққа қатысады. 2024 жылғы қыркүйекте ол Исламабад қаласындағы COMSATS University базасында өткен, вирустық ауруларды мониторингтеуде метагеномдық технологияларды қолдануға арналған COMSATS және International Centre for Genetic Engineering and Biotechnology (ICGEB) халықаралық семинарына қатысты.


